Tips voor Assertiviteit

Assertiviteit is opkomen voor uzelf zonder agressief te worden en de belangen van de ander uit het oog te verliezen.

Grondrechten

  • Alleen u mag oordelen over uw eigen gedrag, gedachten en gevoelens.
  • Alleen u bent verantwoordelijk voor uw gedrag.
  • U hoeft geen verklaringen (uitleg) te geven voor uw gedrag.
  • U bent vrij om een ander te helpen of niet.
  • U mag uw mening wijzigen als u dat nodig vindt.
  • U mag fouten maken en er zelf de verantwoordelijkheid voor nemen.
  • U mag zeggen dat u iets niet weet.
  • Andere mensen hoeven u niet aardig te vinden en toch kunt u met ze omgaan.
  • Ook een volgens anderen onlogische beslissing is uw beslissing.
  • Als u iets niet begrijpt, mag u dat zeggen.
  • Als u iets niet interesseert, mag u dat laten weten.

Praktijk

  • Laat u niet onderbreken.
  • Praat in termen van oplossingen, niet in termen van problemen.
  • Houd niet te veel rekening met wat anderen vinden. Het gaat om wat u ervan vindt.
  • Assertief is positief over uzelf zijn. Ga uit van uw kernkwaliteiten, maar pas op voor de valkuilen. Sta achter uzelf.
  • Gebruik geen twijfelwoordjes.
  • Vraag tijd wanneer u dat nodig hebt, bijvoorbeeld zo: “Je overvalt me even met deze vraag. Ik zal er over nadenken en dan kom ik er morgen op terug.”
  • Houd initiatief.
  • Leer uzelf belonen.
  • Als u iets weggeeft laat het dan ook merken.
  • Zeg nooit “Ik moet” maar “Ik wil”.
  • U mag altijd ergens op terugkomen.
  • Laat elke vergadering minstens één keer van u horen.
  • Zoek en kies voor een houding die bij uzelf past, en ga voor wat betreft assertiviteit nét een stapje verder.

Tips voor Opruimen

Op iedere werkplek komen ze elke dag binnen: e-mails, documenten, taken, afspraken, dossiers, artikelen. Stapelen? Meteen afwerken wat binnenkomt? Ordenen? Hoe zorgt u voor een opgeruimde (elektronische) werkplek?

Bureau

  • Leg alleen die spullen op uw bureau die u direct nodig heeft voor uw werkzaamheden. Hanteer als maximum drie lopende zaken.
  • Maak geen stapeltjes aan als 'herinnering'. Archiveer en maak een taaknotitie in uw agenda.
  • Plaats de oud-papierbak onder handbereik. Maak weggooien zo gemakkelijk mogelijk.
  • Laat aan het einde van de werkdag een leeg bureau achter.
  • Hetzelfde geldt in feite voor het elektronische bureaublad op uw computer.

(Elektronische) documenten

  • Bedenk een goede archiefindeling. Pas deze indeling toe op zowel uw papieren archief (hangmappen/ordners), uw elektronisch archief (mappen met bestanden), en uw e-mails (mappen of categorieën).
  • Vraag u altijd af waarom u bepaalde informatie wilt bewaren en tot hoelang. Wanneer u documenten moet bewaren, schrijf er dan op 'bewaren tot <datum>'. Later uitzoeken kost veel meer tijd, waardoor de kans op weggooien weer kleiner wordt. Dit kan natuurlijk ook bij elektronische documenten (naam bestand of map).
  • Gebruik in een ordner tabbladen met een alfabet. Plaats voorin de ordner een overzicht met A=, B=, C=, enz. Doe dat in potlood zodat u gemakkelijk onderwerpen kunt tussenvoegen of wijzigen.
  • Maak bijvoorbeeld eens per jaar twee kopieën van al uw bestanden op dvd of een externe harde schijf. Bewaar één exemplaar thuis en één op kantoor. Maak een nieuwe lege mappenstructuur aan en begin gewoon opnieuw met het toevoegen van bestanden. Een kopie van de oude kopie kunt u gerust op uw C-schrijf bewaren, zodat u er altijd bij kunt. Zo hoeft u geen kostbare tijd te besteden aan het opschonen van uw bestanden.

Taken

  • Werk dagelijks meteen de kleine klusjes af. Prettig voor u, voor uw collega - én u hoeft het niet eens op uw 'nog-doen-lijst' te plaatsen.
  • Maak aan het begin van de dag of de week een mindmap. Links plaats u de afspraken, rechts de taken die u die dag wilt doen. Vink af wat is gedaan. Noteer aan het einde van de dag de nog openstaande punten in uw agenda.

Tips voor Nee zeggen

Het is veel gemakkelijker om 'Ja' te zeggen dan om het 'Nee' uit te spreken. Daarmee lossen we vaak het probleem van een ander op en hebben we er zelf één bij. Bovendien wekken we de indruk dat we niet zoveel te doen hebben. Een 88-jarige vrouw zei eens in een interview: "Mijn favoriete woordje is Nee."

'Nee' heb je, 'Ja' kan je krijgen?

  • Ga na waarom u geen Nee zegt - Bent u bang de ander te kwetsen? Denkt u dat u het beter kunt? Weet u dat wel zeker? Nee zeggen kan ook respect afdwingen. Bovendien: wanneer ú het oplost, leert de ander nooit om het zelf te doen! Én zit u er de volgende keer weer aan vast.
  • Uw Nee is niet persoonlijk bedoeld - Denk niet meteen dat de ander diep beledigd is door uw Nee. Mensen krijgen elke dag Nee's te horen; daar kan die van u nog wel bij. De aanmoediging om iets te vragen aan een ander luidt niet voor niets: Nee heb je, Ja kan je krijgen.
  • Stel uw Nee niet uit - Direct Ja zeggen is voor sommigen een natuurlijke reactie. Dat is niet handig, meteen Nee zeggen is dat wel. Draai er niet om heen, stel het niet uit, bedenk geen uitvluchten als 'misschien later'. Des te meer u twijfelt, des te meer houdt u de Ja-deur open.
  • Geef aan waarom u Nee zegt - 'Ik heb nu geen tijd' is niet overtuigend, dat zegt iedereen. Schets liever de daadwerkelijke consequenties van een Ja. En niemand verbiedt u daarbij een beetje te overdrijven.
  • Pas op met formele Nee's - 'Dat staat niet in mijn functiebeschrijving'. Vaak als grapje bedoeld, maar niet minder vaak gemeend. Pas daarmee op. Door kleine dingen te doen, kunt u krediet opbouwen. Trek pas aan de bel wanneer u structureel wordt belast met oneigenlijke taken.
  • Nee zeggen is geen schande - Zeg meteen Nee, beargumenteer en verontschuldig u niet uitvoerig. Kom niet met een lange serie argumenten.
  • Uw eerste argument is het sterkst - daar moet de ander het mee doen.
  • Zeg geen Nee - Om de boodschap te verzachten, kunt u het woordje Nee vermijden. Zeg niet: 'Nee, ik ben morgen vrij', maar 'Morgen ben ik vrij'. Ondersteun uw weigering met non-verbaal gedrag, waarbij u vooral niet laat zien hoeveel moeite het u kost. Want dat is voor de ander een signaal om nogmaals aan te vallen.
  • Zorg dat u wisselgeld geeft - De vraag van een ander brengt u in een onderhandelingspositie. U kunt streven naar een uitkomst die voor beide partijen zo weinig mogelijk schade oplevert. Doe een andere toezegging of geef aan dat u op een later moment wel bereid bent iets te doen.
  • Zorg dat u wisselgeld krijgt - Wanneer u toch Ja zegt, beperk dan de schade door ook van de ander iets te vragen. Maak het een probleem van u beiden.
  • Probeer (kleine) Nee's - Oefen eens met Nee zeggen. Zeg Nee tegen een telefonische verkoper, tegen een verkoper op straat, weiger het eerst aangeboden tafeltje in een restaurant. Bouw het langzaam op en onderzoek bij uzelf hoe dat bevalt. Vast wel!

Tips voor Kiezen

Was er maar niet zoveel om uit te kiezen. Dan was ik meteen klaar."

Keuzestress en de 'Qual der Wahl'

Sommigen van ons zijn maximizers: zij streven naar het beste, hebben vaak ook net even wat meer, maar zijn lang niet altijd tevreden. Anderen zijn meer satisfiers: zij kiezen snel en beseffen dat de keuze niet gelukkig maakt, maar dat wat je ermee doet. Tips bij het maken van keuzes:

  • Onderzoek het effect - Ga na welk effect een voorgenomen besluit heeft: bij uzelf, maar ook bij anderen. Brengt het ook nieuwe negatieve gevolgen met zich mee?
  • Voer eigen regels in - "In het weekend wil ik altijd fietsen, want dat heb ik nodig." U neemt één keer een besluit, dat u daarna alleen maar hoeft te volgen. Dat bespaart u allerlei hoofdbrekens.
  • Denk niet te lang na - Wees niet te bang. Pak met zelfvertrouwen uw kans blijf niet zoeken naar het allerbeste.
  • De beste keuze bestaat niet - Ga na hoeveel invloed u hebt. Van veel zaken is het onduidelijk wat de beste keuze is. Waarom zou u er dan naar zoeken?
  • Verbreed uw keuze - "Ik koop mijn meubels altijd bij ..." Maak uw keuze breder toepasbaar. Wanneer u keer op keer goede ervaringen hebt met dezelfde winkel, ga er dan in vervolg meteen naar toe. En kijk over twee jaar nog eens wat verder rond.
  • Val uzelf niet te hard - U zat er toch flink naast? Val uzelf daarover niet te hard. Met de kennis die u toen had, was het wel een goede beslissing. Dat wat er gebeurd is, valt niet te veranderen.
  • Geniet van uw keuze - Langdurig wikken en wegen helpt vaak niet om de kwaliteit van de keuze te verbeteren. Het vermindert wél de tevredenheid over de gemaakte keuze. Alleen bij een definitieve keuze treedt het psychologisch 'goedpraten van de keuze' op. Dat verhoogt uw tevredenheid. Haal dus uit uw keuze wat erin zit. Geniet daarvan.
  • Herstel échte vergissingen - Neem bij een hele slechte beslissing ook een besluit: kies voor herstel van uw vergissing of laat het erbij. Ook dat is een keuze.

Tips tegen Doordraaien

Uit onderzoek blijkt dat een op de vijf werkenden een psychische stoornis heeft, variërend van pleinvrees tot een alcoholprobleem. Veel problemen zijn te voorkomen. Zeker burn-outklachten kunnen vaak relatief eenvoudig worden verholpen.

Ga stress te lijf

Maak gebruik van de onderstaande tips om stress tegen te gaan:

  • Wees niet te idealistisch - Idealistische typen die veel van zichzelf in het werk stoppen en erg betrokken zijn, lopen meer risico. Als iets niet lukt, komt de tegenvaller hard aan.
  • Zeg eens 'Nee' - Iemand met een burn-out kan dat vaak niet aan omdat hij zo betrokken is. Of hij denkt: ''Niemand mag mij'' of ''Het gaat altijd mis met mij''.
  • Belast je hoofd niet te veel - Op een gegeven moment kan het gewoon te veel worden, net als bij een bouwvakker die voortdurend te zware zakken tilt.
  • Luister naar je lichaam - Vermoeidheid is de belangrijkste voorspeller voor dit soort ellende. Andere symptomen zijn: zwetend wakker worden, concentratieproblemen, slaapstoornissen, snel huilen. Hoofdpijn en lage rugpijn zijn vaak signalen dat je onder grote spanning staat.
  • Blijf werken - Een paar weken op adem komen is oké, maar langer dan dat is niet verstandig. De werkomgeving en thuis passen zich aan bij de nieuwe omstandigheden. Dat maakt terugkomen niet eenvoudiger. Je kunt er alleen maar overheen komen door geconfronteerd te worden met de situatie waardoor je afgebrand raakt. Iemand met pleinvrees genees je ook niet door hem de hele dag thuis te laten zitten.
  • Ontdek waar je ontspannen van wordt - Stress is niet altijd te vermijden, maar je kunt mensen weerbaar maken. Ga bij jezelf te rade waar je ontspannen van wordt. Vervolgens kun je leren ook zo te zijn als je in stressvolle omstandigheden zit.
  • Help jezelf - Niet iedereen die zich afgebrand voelt, hoeft direct naar de bedrijfsarts. Als je nog kan functioneren kun je met zelfhulp een eind komen. Er zijn tal van zelfhulpboeken.
  • Wanhoop niet - Burn-outklachten zijn altijd oplosbaar. Tien tot twintig gesprekken en dan is het meestal weer oké. Mensen met een burn-out zijn meestal gewaardeerde medewerkers. Ze hebben over het algemeen hart voor de zaak en zijn vaak de ruggengraat van de organisatie. Ze hebben alleen teveel hooi op hun vork genomen, omdat ze bereid zijn alles te doen.
  • Zet carrièremaken even uit je hoofd - Burn-out heeft grote impact op je status. Je bent toch degene die het niet redt. Ze zullen je minder snel vragen voor verantwoordelijk werk. Misschien is dat maar beter ook. Een hoger niveau betekent opnieuw extra stress.

Burn-out en stress

Burn-out wordt nog wel eens verward met een depressie, maar er zijn duidelijke verschillen. Bij een depressie is de aanleiding minder tastbaar en de somberheid strekt zich uit over alle levensterreinen, terwijl iemand met een burn-out alleen het werk niet meer ziet zitten. Zowel depressievelingen als opgebranden zijn bij het opstaan al moe, maar waar de depressieve in de loop van de dag opkrabbelt, blijft de opgebrande bekaf. Nog een verschil: bij depressie hebben medicijnen wel zin, bij burn-out niet.

Herkennen

De eerste stap naar het 'managen' van stress is het herkennen van de uitingsvormen daarvan. Persoonlijkheid, gedrag en houding beïnvloeden de gevoeligheid voor stress. Hieronder zijn een aantal herkenningspunten verzameld.

doordraaien

Meer artikelen...